Üretral Darlık Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

Üretral darlık (striktur), idrar kanalının (üretra) daralmasıdır. Skar dokusu oluşumu nedeniyle üretra duvarı kalınlaşır ve lümen daralır. Erkeklerde daha yaygındır (daha uzun üretra). Zayıf idrar akımı, sıkışma hissi, sık idrara çıkma, idrar retansiyonu, enfeksiyon nedenidir. Tedavi genişletme (dilatasyon), endoskopik cerrahi (üretrotomi), açık cerrahi rekonstrüksiyon (üretroplasti) seçeneklerini içerir. Tedavi edilmezse böbrek hasarı, kronik enfeksiyon, mesane taşları oluşabilir.

Nedenler

Travma künt travma (ata biniş, bisiklet kazası), kırık pelvis üretrayı yaralayabilir. İatrojenik (tıbbi işlem) kateterizasyon en yaygın neden, uzun süreli Foley kateter, sistoskopi, transüretral cerrahi (TURP). Enfeksiyon gonore (klasik neden, günümüzde daha az), tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları. Liken skleroz (balanitis xerotica obliterans) kronik inflamatuar cilt hastalığı, penis başını ve üretrayı etkiler, skar darlık. İdiyopatik neden bilinmeyen (%30-40 vaka). Konjenital doğumsal darlık, posterior üretral valv. Radyoterapi pelvik kanser tedavisi radyasyon hasarı.

Belirtiler

Zayıf idrar akımı ince, zayıf akım, damlama. Zorlanma idrar yapmak için karın kaslarını kullanma. Sıkışma hissi tam boşalamama, rezidüel idrar. Sık idrara çıkma mesane tam boşalmadığı için. İdrar retansiyonu akut hiç idrar yapamama, acil kateterizasyon gerekir. İdrar yolu enfeksiyonu (İYE) tekrarlayan, yanma, bulanık idrar. Ağrı perineal, üretral ağrı, ejakülasyon ağrısı. Sperme kan (hematospermi) bazen. İdrar sıçraması dar açıklık nedeniyle kontrol güçlüğü.

Tanı

Öykü travma, kateterizasyon, enfeksiyon, cerrahi öyküsü. Fizik muayene palpasyon (sert skar dokusu), liken skleroz belirtileri. Üroflowmetri idrar akım hızı ölçümü, düşük hız (<10 mL/sn) darlık gösterir. Retrograd üretrografi (RUG) kontrast madde üretraya enjekte edilir, X-ray ile darlık yeri, uzunluğu, sayısı görüntülenir. Voiding sistouretografi (VCUG) idrar yaparken görüntüleme. Sistoskopi endoskopik kamera ile üretra ve mesane direkt görüntüleme, darlığın karakteri değerlendirme. Ultrason üretral ultrason skar dokusunun kalınlığı, spongiofibroz.

Tedavi Seçenekleri

Üretral dilatasyon (geniş letme) artan çaptaki bujiler (metal/plastik çubuklar) veya balon kateter ile üretra genişletilir. Kısa, basit darlıklarda. Geçici rahatlama ancak yüksek nüks oranı (%50-70). Tekrarlayan dilatasyon gerekebilir. Direk görsel internal üretrotomi (DVIU) sistoskopla üretradaki skar dokusu kesilir (soğuk bıçak veya lazer). Kısa (<2 cm), bulbous üretral darlıklarda. Başarı oranı %40-50 ilk seferde, tekrarlayan işlemler başarıyı azaltır. Üretroplasti (açık cerrahi rekonstrüksiyon) altın standart, en düşük nüks oranı (%5-10). Eksizyon ve primer anastomoz kısa darlık tamamen çıkarılır, uçlar birleştirilir. Augmentasyon üretroplasti greft (ağız mukozası, penile cilt) veya flap ile üretra genişletilir, uzun darlıklarda. İki aşamalı üretroplasti çok uzun, kompleks darlıklarda. Üretral stent metal veya geçici stent yerleştirme (sınırlı kullanım, komplikasyon riski). Suprapubik kateter kalıcı üretral obstrüksiyon, cerrahi aday olmayan hastalarda mesaneye karın duvarından kateter.

Tedavi Seçimi

Basit, kısa (<1-2 cm), ilk kez dilatasyon veya DVIU deneme. Tekrarlayan (nüks) darlık DVIU başarısızsa üretroplasti. Uzun (>2-3 cm) veya kompleks augmentasyon üretroplasti. Liken skleroz ilişkili sıklıkla nüks eder, üretroplasti tercih edilir. Posterior üretral darlık (travmatik) üretroplasti gerekir.

Komplikasyonlar

Nüks (tekrarlama) özellikle dilatasyon ve DVIU sonrası yaygın. Tekrarlayan tedavi gerekir. Enfeksiyon işlem sonrası İYE, profilaktik antibiyotik. Kanama hafif hematüri beklenir, ciddi kanama nadir. Erektil disfonksiyon posterior üretral cerrahi sinir hasarı riski (%5-10). İnkontinans sfinkter hasarı (nadir). Ejakülasyon sorunları retrograd ejakülasyon.

Postoperatif Bakım

Kateter genellikle 2-3 hafta kateter (üretroplasti sonrası iyileşme için). Antibiyotik enfeksiyon önleme. Cinsel ilişki kısıtlama 6-8 hafta iyileşene kadar. Takip üroflowmetri, üretrografi tekrarlayan darlık taraması. Dilatasyon bazı hastalarda kendine düzenli kateterizasyon (CIC) nüksü önlemek için önerilir.

Prognoz

Dilatasyon/DVIU geçici rahatlama, yüksek nüks, tekrarlayan işlem. Üretroplasti uzun vadeli başarı %85-95, düşük nüks. Liken skleroz kronik hastalık, tedavi sonrası nüks riski yüksek. İzlem gerekli. Üretral darlık idrar kanalı daralması, zayıf akım, retansiyon, enfeksiyon, nedenler travma, kateterizasyon, enfeksiyon, liken skleroz, tanı üroflowmetri, üretrografi, sistoskopi, tedavi dilatasyon, DVIU, üretroplasti, üretroplasti en düşük nüks, tedavi edilmezse böbrek hasarı riski.